İstanbul Terapi
Migren
Aile Terapisi

Çocuklarda Hiperaktivite Tedavisi

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (DEHB) NEDİR?

Çocukluk çağında sık rastlanılan rahatsızlıklardan biri olan DEHB akademik sosyal ve psikiyatrik sorunlara yol açabilen,olumsuz etkileri yaşam boyu sürebilen bir nörobiyolojik  bozukluktur. DEHB’nin  en temel özellikleri dikkat süresinin kısalığı,engellenme durumlarına yönelik düşük uyum (Dürtüsellik),aşırı hareketlilik ve huzursuzluktur.

DEHB’NİN BAŞLICA BELİRTİLERİ

DEHB’nin ana belirtileri hiperaktivite,dikkatsizlik ve dürtüselliktir.

Hiperaktivite:Çocuğun yaşıtlarına göre çok daha hareketli,iş yaparken aceleci veya aşırı konuşkan olmasıdır.Çocukların erişkinlere göre çok daha hareketli olması normaldir,ancak buradaki durum çocuğun ve ailesinin hayatını olumsuz etkileyecek,okulda sorunlara neden olabilecek kadar hareketli olması durumudur.Bu çocukların elleri ayakları durmaz ve sınıf gibi oturulması gereken sınırlandırılmış ortamlarda;yerinden kalkma,gezinme,uygunsuz zamanlarda koşuşturma,sırasında oturamama,arkadaşlarını rahatsız etme,sürekli dersi bölme,sürekli konu ile alakasız sorular sorma,çok konuşma gözlemlenir.Hiperaktivite özellikle sınıf ortamında oldukça uyum bozucu bir belirti olarak görülür.Aşırı hareketlilik belirtileri hemen her ortamda görülebilir.

Dikkat eksikliği:Çocuğun basit bir uyaran ile dikkatinin kolay dağılması;yaşına,sosyal ve kültürel özelliklerine oranla konsantre olmakta büyük zorluklar çekmesi,dikkat gerektiren işlerde sık sık hatalar yapması ve sabır gerektiren işlerden kaçınmasıdır.Bu çocuklar özellikle zihinsel çaba gerektiren ve uzun süren işlerde dikkat problemleri yaşarlar(sevdiği etkinliklerde örneğin bilgisayar oyunu oynarken uzun süre odaklanabilirler)Dikkat eksikliği olan çocukların çok önemli bir bölümü hiperaktivite belirtileri göstermez ve bu durum özellikle kız çocuklarında daha çok görülür.Çok fazla hareketli olmamaları nedeniyle sınıf ortamında fark edilmeyebilirler ancak dikkatle incelendiğinde çocuğun dikkat eksikliği belirtileri gösterdiği anlaşılır.Okul öncesi dönemde daha çok oyuna konsantre olamama ve sık etkinlik değiştirme ile kendini gösterirken okul döneminde ise tahtada yazılanları takip etme,ders dinleme,defter tutma,ödevleri akılda tutma,günlük programları organize etme,ders programına uygun çantasını hazırlama gibi  becerilerde sorun yaşarlar.Sık sık hayal kurarlar özellikle yazılı sınavlarda çok basit hatalar yaparlar ve eşyalarını korumakta zorluk çekerler.(sık sık silgisini,kalemini vb. eşyalarını kaybeder,kitabını okulda unutur)

Dürtüsellik:Aklına geleni hemen yapma isteği,başkalarının sözünü kesme düşünmeden eyleme geçme,fiziksel olarak riskli davranışlar,sıra bekleyememe,tehlikeye eğilim,macera arayışı ve dış uyaranlara ani beklenmedik yanıtlarla tepki verme şeklinde kendini gösterir.Bu belirtiler sebebiyle çocuklar sık sık kazalara maruz kalırlar.Dürtüselliklerin nedeniyle olaylara gereğinden fazla tepki verebilirler bu nedenle haklıyken haksız duruma düşerler.Bazen dürtüsel davranışları nedeniyle istemeden de olsa başkalarına zarar verici nitelikte davranışlar sergilerler.

Bu üç belirtiye göre DEHB’nin alt grupları oluşur.Bazı çocuklarda dikkat eksikliği ön plandayken,hiperaktivite belirtileri çok daha az görülebilir,bazı çocuklarda ise hiperaktivite ve dürtüsellik belirtileri baskındır ancak dikkat eksikliği belirtileri daha az görülür.Bazen Hiperaktivite,Dikkat Eksikliği ve Dürtüsellik bir arada görülebilir.Bu nedenlerden dolayı aynı teşhis konan çocuklar birbirinden farklı davranışlar gösterebilir.